CÁCH GIẢI QUYẾT KHI DOANH NGHIỆP SA THẢI NLĐ TRÁI PHÁP LUẬT NĂM 2023 

Hướng dẫn giải quyết khi doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật

Doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật là tình trạng phổ biến hiện nay. Tuy nhiên nhiều NLĐ vẫn chưa biết cách để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trong bài viết này, HR Legal sẽ cung cấp cho quý vị các cách giải quyết khi bị sa thải trái pháp luật. 

Các trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật sa thải

Sa thải được hiểu là một trong những hình thức xử lý kỷ luật lao động của người sử dụng lao động đối với người lao động có hành vi vi phạm nội quy lao động hoặc các quy định của pháp luật. Trong 4 hình thức xử lý kỷ luật lao động (Khiển trách; Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; Cách chức; Sa thải) thì sa thải là hình thức kỷ luật lao động cao nhất. 

Và theo Khoản 8 Điều 34 Bộ Luật Lao động thì người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải đồng nghĩa với việc hợp đồng lao động sẽ chấm dứt. Điều này sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của người lao động khi mất đi nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công. Vậy trường hợp nào thì người sử dụng lao động mới được phép áp dụng hình thức kỷ luật sa thải?

Các trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật sa thải
Các trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật sa thải

Theo quy định hiện hành, việc xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động được áp dụng theo các văn bản sau:
– Bộ luật Lao động 2019 
Nghị định 145/2020/NĐ-CP
Căn cứ theo Điều 125 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động được xử lý kỷ luật sa thải đối với các trường hợp sau đây: 
– Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc;

– Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động;

– Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức mà tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật. Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật.

– Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng. Trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.

Tuy nhiên, việc xử lý kỷ luật lao động tại doanh nghiệp phải phụ thuộc vào quy định nội bộ của doanh nghiệp. Cụ thể: 

– Nếu công ty có từ 10 NLĐ trở lên thì phải ban hành nội quy lao động bằng văn bản. Trong đó, phải quy định về các hành vi vi phạm kỷ luật lao động và hình thức xử lý kỷ luật lao động. 

– Trường hợp công ty sử dụng dưới 10 NLĐ và không ban hành nội quy bằng văn bản thì trong hợp đồng lao động phải thỏa thuận các quy định về các hành vi vi phạm kỷ luật lao động và hình thức xử lý kỷ luật lao động. 

– Trường hợp các văn bản này và các văn bản nội bộ khác của doanh nghiệp không quy định về việc xử lý kỷ luật lao động thì áp dụng theo quy định tại Điều 125 Bộ luật Lao động

Cần lưu ý rằng, việc xử lý kỷ luật lao động sa thải phải tuân theo các nguyên tắc xử lý kỷ luật lại Điều 122 Bộ luật Lao động và áp dụng theo đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật. 

Trường hợp doanh nghiệp xử lý kỷ luật lao động sa thải đối với hành vi vi phạm không đúng với các quy định nội bộ của doanh nghiệp, quy định pháp luật và thực hiện việc sa thải không đúng trình tự, thẩm quyền thì bị coi là xử lý kỷ luật sa thải NLĐ trái pháp luật. Trong quan hệ lao động, NLĐ là bên yếu thế nên cần lưu ý các quy định trên để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. 

Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi sa thải NLĐ trái pháp luật

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, pháp luật đã quy định về hậu quả pháp lý khi doanh nghiệp xử lý kỷ luật người lao động theo hình thức sa thải trái quy định. Theo đó, nếu doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật thì doanh nghiệp sẽ phải thực hiện các nghĩa vụ đối với người lao động được quy định tại Điều 73 Nghị định 145/2020/NĐ-CP:

“Ngoài nghĩa vụ, trách nhiệm theo quy định của Chính phủ về giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực lao động hoặc giải quyết tranh chấp lao động cá nhân theo trình tự quy định tại Mục 2 Chương XIV của Bộ luật Lao động thì người sử dụng lao động có nghĩa vụ thực hiện quy định tại Điều 41 của Bộ luật Lao động”

Cụ thể, khi sa thải NLĐ trái pháp luật, doanh nghiệp có các nghĩa vụ theo từng trường hợp sau đây: 

Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi sa thải NLĐ trái pháp luật
Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi sa thải NLĐ trái pháp luật

Trường hợp 1: Nhận người lao động trở lại làm việc 
Theo đó, để khắc phục hậu quả của việc sa thải NLĐ trái pháp luật, doanh nghiệp phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết; phải trả tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong những ngày người lao động không được làm việc và phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì hai bên thỏa thuận để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

Trường hợp 2: Người lao động không muốn tiếp tục làm việc 
Sau khi sa thải NLĐ trái pháp luật, doanh nghiệp nhận người lao động trở lại làm việc nhưng người lao động không muốn tiếp tục làm việc thì ngoài khoản tiền phải trả ở trên, người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 46 của Bộ luật Lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

Hướng dẫn giải quyết trường hợp sa thải NLĐ trái pháp luật

Nếu doanh nghiệp không thực hiện các nghĩa vụ theo quy định khi sa thải NLĐ trái pháp luật thì NLĐ có thể thực hiện các biện pháp sau đây để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình:

Hướng dãn giải quyết khi doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật
Hướng dãn giải quyết khi doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật

Khiếu nại việc sa thải NLĐ trái pháp luật:
Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 24/2018/NĐ-CP về trình tự thực hiện khiếu nại của người lao động như sau: 
– Người lao động gửi khiếu nại lần đầu: Gửi khiếu nại tới người sử dụng lao động. Nếu không được giải quyết hoặc việc giải quyết của người sử dụng lao động không thỏa đáng thì thực hiện khiếu nại lần hai.
– Người lao động gửi khiếu nại lần hai: Tới Chánh Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.

Hòa giải việc sa thải NLĐ trái pháp luật thông qua hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động:
Ngoài ra, hòa giải cũng là một biện pháp hiệu quả để giải quyết tranh chấp khi doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật. Người lao động có thể thực hiện hòa giải với người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 188 Bộ luật Lao động 2019, Điều 189 Bộ luật Lao động 2019

Khởi kiện tại Tòa án về việc sa thải NLĐ trái pháp luật
Theo Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019 và quy định tại Điều 32 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, với tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải, người lao động có thể trực tiếp khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.

Tố giác tới Cơ quan công an về hành vi sa thải NLĐ trái pháp luật:
Theo Điều 162 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi khoản 32 Điều 1 Bộ luật Hình sự 2017), người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà sa thải trái pháp luật đối với NLĐ gây hậu quả nghiêm trọng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội buộc công chức, viên chức thôi việc hoặc sa thải người lao động trái pháp luật được quy định với mức phạt tiền từ 10 – 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

Như vậy, trường hợp sa thải NLĐ trái pháp luật mà gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống thì người lao động có thể tố giác tới cơ quan điều tra để xử lý hành vi vi phạm của người sử dụng lao động.

NLĐ tham khảo thêm 04 cách giải quyết khi bị xử lý kỷ luật lao động trái pháp luật tại đây

Trên đây là các cách giải quyết khi doanh nghiệp sa thải NLĐ trái pháp luật, để được giải đáp cụ thể về các tình huống mà NLĐ gặp phải, hãy liên hệ với HR Legal để nhận tư vấn chi tiết.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *